Synagoge Lochem

Westerwal 6, 7241 BC Lochem | Toon op kaart

In het voorjaar van 1943 worden in Lochem de laatste joden opgepakt en naar Westerbork gevoerd. Een klein aantal joden weet nog onder te duiken; sommigen midden in Lochem, anderen op de Lochemse Berg. Hun eigendommen worden door de Duitsers in beslag genomen. Enkele joden weten hun spullen op tijd onder te brengen bij vrienden, in de hoop ze na de oorlog weer terug te krijgen. Ook de kerkelijke eigendommen van de Joodse Gemeente belanden zo op een Lochemse zolder. Na de oorlog keren slechts 18 van de ongeveer 120 joodse inwoners terug. Elk jaar op 4 mei worden hier de namen voorgelezen van de omgekomen joden.

Voor WOII had Lochem veel Joodse ingezetenen. Herinneringen aan die tijd vormen de Joodse begraafplaats aan de Zutphenseweg en de voormalige Joodse synagoge. 

De Synagoge van Lochem is gebouwd in 1865 en op 20 oktober van dat jaar plechtig ingewijd. Het gebouw diende ter vervanging van een ander gebouw dat dienst deed als synagoge. Vermoedelijk stond dat tussen het 3e en 4e huis aan de Westerwal. Na ingebruikname is de synagoge een aantal keren gerestaureerd en verbouwd. Bij één van die verbouwingen is het huidige plafond aangebracht. Het is van dun plaatijzer, de ornamenten zijn er in reliëf ingestampt. Door zijn afmeting, vormgeving, en kleurgebruik is het Lochemse plafond uniek. Voor zover bekend is het het enige bewaard gebleven platijzeren plafond in Nederland. In het gebouw bevindt zich in een gesloten vitrine het boek waarin de namen van alle omgekomen Joodse medeburgers zijn gekalligrafeerd. Ter herinnering aan de omgekomen Joodse stadgenoten heeft de Lochemse bevolking een bronzen plaquette aan de muur van de synagoge laten aanbrengen.